Nhà Thờ Thái Hà
Phụng vụ tạm thời không nằm trong chương trình làm việc của Công nghị. Áp dụng “phương pháp hiệp hành” với 170 Hồng y, Đức Giáo hoàng Lêô XIV mời gọi cùng nhau đối diện với những “cơn bão dữ dội” của thế giới hôm nay
Công nghị ngoại thường đầu tiên trong triều đại Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã khai mạc hôm qua với sự tham dự của gần 170 Hồng y đến từ khắp nơi trên thế giới. Với đa số áp đảo, các Hồng y đã chọn hai chủ đề chính để suy tư: “Thượng Hội đồng và tính hiệp hành” và “Công cuộc loan báo Tin Mừng và chiều kích truyền giáo của Hội Thánh dưới ánh sáng Tông huấn Evangelii gaudium”.
Các chủ đề liên quan đến phụng vụ và Tông hiến Praedicate Evangelium về Giáo triều Rôma đã không được chọn, do giới hạn về thời gian.
Phương pháp hiệp hành định hướng các buổi làm việc
Các phiên họp được tiến hành theo phương pháp hiệp hành của đối thoại và lắng nghe, với các Hồng y được chia thành 20 nhóm theo ngôn ngữ và ngồi quanh các bàn tròn. Phương pháp này, vốn đã được áp dụng trong hai Thượng Hội đồng gần đây về tính hiệp hành, cho phép mỗi tham dự viên phát biểu khoảng ba phút.
Phát biểu trước các Hồng y, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh:
“Tính hiệp hành là con đường Thiên Chúa mong đợi nơi Hội Thánh của thiên niên kỷ thứ ba”,
và khẳng định rằng sứ mạng của Hội Thánh không dựa trên chiêu dụ, nhưng trên sức hấp dẫn phát xuất từ đức ái của Đức Kitô.
Diễn tiến ngày làm việc đầu tiên
Phiên khai mạc được tổ chức tại Hội trường Thượng Hội đồng, do Đức Hồng y Ángel Fernández Artime, quyền Tổng trưởng Bộ Đời sống Thánh hiến, chủ sự. Sau kinh Veni Creator và việc công bố chương 6 Tin Mừng theo thánh Mác-cô, Đức Hồng y Giovanni Battista Re, Niên trưởng Hồng y đoàn, đã ngỏ lời chào ngắn, tiếp đến là bài suy niệm của Đức Hồng y dòng Đa Minh Timothy Radcliffe.
Sau đó, các nhóm làm việc được chuyển sang Hội trường Phaolô VI, nơi các Hồng y thảo luận không có sự hiện diện của Đức Giáo hoàng, ngài chỉ trở lại để lắng nghe các bản tường trình chung kết. Do thời gian hạn chế, chỉ các thư ký của chín nhóm đầu tiên có thể trình bày trong vòng ba phút về nội dung thảo luận và lý do chọn lựa chủ đề.
Phụng vụ được dời lại
Trong buổi họp báo, ông Matteo Bruni, Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh, giải thích rằng:
“Một chủ đề không loại trừ chủ đề khác”,
và Đức Giáo hoàng đã nhận thấy “tính cấp bách hoặc nhu cầu cụ thể” của một số vấn đề. Ông cũng cho biết các chủ đề chưa được chọn, bao gồm phụng vụ, sẽ được lồng ghép và bàn tới trong những khung khác.
Lời Đức Giáo hoàng: “Tôi cảm thấy cần có anh em”
Trong bài phát biểu kết thúc ngày làm việc, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh rằng con đường cũng quan trọng như đích đến, và đề cao kinh nghiệm tính hiệp đoàn trong việc cùng nhau tìm kiếm điều Chúa Thánh Thần mong muốn nơi Hội Thánh.
Ngài thừa nhận:
“Thời gian rất ngắn”,
và nói thêm:
“Tôi cảm thấy cần có anh em. Chính anh em đã mời gọi người tôi tớ này vào sứ vụ ấy; vì thế điều quan trọng là chúng ta cùng nhau phân định”.
Nhắc lại bài giảng lễ Hiển Linh, Đức Giáo hoàng đặt câu hỏi: “Hội Thánh của chúng ta có sự sống không?” Ngài bày tỏ ước mong về một Hội Thánh truyền giáo, một Hội Thánh “biết nhìn ra ngoài chính mình”, bởi lẽ lý do hiện hữu của Hội Thánh là loan báo Tin Mừng.
Bài suy niệm của Đức Hồng y Radcliffe: thời của “những cơn bão dữ dội”
Trong bài suy niệm, Đức Hồng y Timothy Radcliffe nêu lên câu hỏi cốt yếu:
“Chúng ta tụ họp trong Công nghị này để trợ giúp Đức Thánh Cha trong sứ vụ phục vụ Hội Thánh hoàn vũ. Nhưng chúng ta có thể làm điều đó bằng cách nào?”
Câu trả lời của ngài thật rõ ràng: bằng hòa bình và tình yêu, theo tinh thần Tin Mừng Gioan.
Ngài nhấn mạnh:
“Nếu con thuyền của thánh Phêrô đầy những môn đệ tranh cãi với nhau, chúng ta sẽ chẳng giúp ích gì cho Đức Thánh Cha. Nhưng nếu chúng ta sống với nhau trong bình an và yêu thương, ngay cả khi có khác biệt, thì Thiên Chúa thực sự hiện diện, ngay cả khi Ngài dường như vắng mặt”.
Một thế giới đầy khủng hoảng
Đức Hồng y Radcliffe mô tả thời đại hôm nay là thời của “những cơn bão dữ dội”: bạo lực gia tăng, từ tội phạm có vũ trang đến chiến tranh; khoảng cách giàu nghèo ngày càng rộng; trật tự thế giới hình thành sau Thế chiến II đang lung lay; cùng với đó là những tác động khó lường của trí tuệ nhân tạo.
Ngài cũng không né tránh thực tại Hội Thánh đang bị rung chuyển bởi các vụ lạm dụng tình dục và chia rẽ ý thức hệ, nhưng vẫn khẳng định niềm hy vọng:
“Chúa mời gọi chúng ta ra khơi giữa phong ba bão táp, đối diện với chúng bằng sự thật và lòng can đảm, chứ không rụt rè đứng chờ trên bờ”.
Tiếp tục chương trình làm việc
Hôm nay, thứ Năm, các thảo luận sẽ tiếp tục trong phiên họp buổi sáng, sau Thánh lễ tại Bàn thờ Ngai tòa thánh Phêrô, do Đức Giáo hoàng đồng tế với các Hồng y. Buổi chiều sẽ diễn ra phiên họp thứ ba và bế mạc.
Theo lời Đức Giáo hoàng, sẽ không có văn bản chung kết, bởi mục tiêu chính của Công nghị là học hỏi một phong cách hiệp đoàn và hiệp hành, để “cùng nhau làm việc” và “cùng nhau tạo nên điều mới mẻ”.
