Ngày 14 tháng 2 hằng năm được biết đến rộng rãi là Lễ Thánh Valentinô (Valentine’s Day) – ngày dành để bày tỏ tình yêu với người mình yêu thương.
Sở dĩ ngày này mang tên Valentinô là vì trước đây, Giáo Hội cử hành kính nhớ Thánh Valentinô thành Rôma vào chính ngày 14 tháng 2.
Thánh Valentinô là ai?
Ngày 14 tháng 2 tưởng niệm Thánh Valentinô thành Rôma, một linh mục đã chịu tử đạo vào khoảng năm 270 sau Công nguyên.
Tiểu sử ngắn gọn của ngài được ghi lại trong tác phẩm Butler’s Lives of the Saints như sau:
Valentinô là một linh mục thánh thiện tại Rôma. Cùng với Thánh Marius và gia đình ông, ngài đã trợ giúp các vị tử đạo trong cuộc bách hại dưới thời hoàng đế Claudius II. Ngài bị bắt và bị giải đến trước quan tổng trấn Rôma theo lệnh của hoàng đế. Vì mọi lời dụ dỗ nhằm khiến ngài chối bỏ đức tin đều vô hiệu, nên quan đã truyền đánh đòn ngài bằng gậy, rồi sau đó chém đầu. Cuộc tử đạo diễn ra vào ngày 14 tháng 2, khoảng năm 270.
Nói chung, đó là những điều chắc chắn nhất mà chúng ta biết về Thánh Valentinô thật sự. Rất ít tài liệu lịch sử còn lại từ những thế kỷ ngay sau khi ngài qua đời.
Những truyền thuyết về Thánh Valentinô
Nhiều năm sau, các truyền thuyết về ngài dần được hình thành, dựa phần nào trên các sự kiện lịch sử. Một trong những câu chuyện sớm nhất được ghi lại trong tác phẩm Legenda Aurea (Truyền Thuyết Vàng):
Khi Thánh Valentinô bị giam trong một ngôi nhà, ngài đã cầu nguyện rằng:
“Lạy Chúa Giêsu Kitô, Thiên Chúa thật, Đấng là Ánh Sáng đích thực, xin chiếu sáng ngôi nhà này, để những ai ở đây nhận biết Ngài là Thiên Chúa thật.”
Quan trấn thủ nói: “Ta nghe ngươi nói Thiên Chúa của ngươi là ánh sáng. Nếu Người có thể làm cho con gái ta – đã mù từ lâu – được thấy và nghe, ta sẽ tin vào Thiên Chúa của ngươi.”
Thánh Valentinô đã cầu nguyện, và nhờ lời cầu nguyện của ngài, cô con gái được sáng mắt. Tất cả những người trong nhà đều trở lại đạo. Sau đó, hoàng đế truyền chém đầu Thánh Valentinô vào khoảng năm 280.
Vì sao Thánh Valentinô gắn liền với tình yêu?
Phải đến nhiều thế kỷ sau, Thánh Valentinô mới được gắn liền với các đôi lứa yêu nhau và với ngày lễ Tình Nhân như chúng ta biết ngày nay. Câu chuyện ngài bí mật cử hành hôn lễ cho các đôi uyên ương cũng xuất hiện muộn hơn trong truyền thống dân gian.
Tuy nhiên, dù có thêm thắt nhiều chi tiết theo thời gian, điều chắc chắn là:
Các Kitô hữu tiên khởi đã tôn kính Thánh Valentinô như một vị tử đạo thánh thiện, người đã trung thành với Đức Kitô giữa thời bách hại.
Ngày nay, khi thế giới nói nhiều về tình yêu, chúng ta được mời gọi nhớ rằng:
Tình yêu đích thực luôn gắn liền với sự hy sinh, trung tín và sẵn sàng làm chứng cho chân lý – như chính Thánh Valentinô đã sống và đã chết vì Đức Kitô.
Philip Kosloski – aleteia.org
