Trong Mùa Chay thánh – mùa sám hối của Hội Thánh – các linh mục thuộc Nghi lễ Rôma thường mặc phẩm phục màu tím. Tập tục này được hình thành dần dần theo dòng lịch sử, vì thuở ban đầu các linh mục chỉ mặc phẩm phục màu trắng.
Việc sử dụng các màu phụng vụ thay đổi theo thời gian, và sau đó được quy định thống nhất trong Nghi lễ Rôma.
Màu của vương quyền
Trong thế giới cổ đại, màu tím (thường được gọi là “purple” trong tiếng Anh) gắn liền với vương quyền. Theo giải thích của History.com, để tạo ra thuốc nhuộm màu tím, người ta phải đập vỡ vỏ ốc, lấy chất nhầy tạo màu tím rồi phơi dưới ánh mặt trời trong một khoảng thời gian chính xác. Phải cần đến khoảng 250.000 con nhuyễn thể mới có thể sản xuất được chỉ một ounce (khoảng 28.35 gram) thuốc nhuộm sử dụng được. Thành quả là một sắc tím rực rỡ và bền lâu.
Vì thế, các vị vua chúa – như các hoàng đế Rôma hay vua Ba Tư Cyrus – đã chọn màu tím làm màu chủ đạo cho y phục của mình.
Liên hệ với cuộc Thương Khó
Trước khi chịu đóng đinh, khi quân lính Rôma chế giễu Chúa Giêsu, họ “khoác cho Người một tấm áo choàng màu tím, rồi kết một vòng gai đặt lên đầu Người” (Mc 15,17). Sau đó, tổng trấn Philatô đưa Người ra trước đám đông và nói: “Ta sẽ làm gì với người mà các ông gọi là Vua dân Do Thái?” (Mc 15,12).
Từ biến cố đau thương ấy, màu tím gắn liền với cuộc Thương Khó và cái chết của Chúa Giêsu. Đối với các Kitô hữu, màu tím trở thành lời nhắc nhớ về cuộc khổ nạn của Người, đồng thời mời gọi chúng ta hoán cải và sám hối tội lỗi.
Trải qua nhiều thế kỷ, màu tím dần mất đi ý nghĩa thuần túy về vương quyền, và ngày càng mang tính biểu tượng của tâm tình thống hối và đau buồn vì tội lỗi.
Vì thế, màu tím trở thành sắc màu thật thích hợp cho Mùa Chay: gợi nhớ cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu, nhắc nhở chúng ta trở về cùng Chúa trong tinh thần sám hối, và tuyên xưng rằng Người chính là Vua muôn vua – Đấng ngự trị trong tâm hồn mỗi người chúng ta.
Philip Kosloski – aleteia.org
