Tình yêu mang trong chính mình quyền năng sáng tạo, quyền năng làm phát sinh điều chưa từng hiện hữu, quyền năng biến một khả thể thành hiện thực.
Kitô giáo đưa ra một xác tín kỳ diệu: Thiên Chúa đã dựng nên toàn thể vũ trụ ex nihilo – từ hư vô. Nhưng Kitô giáo còn tuyên xưng một điều sâu xa hơn nữa: không chỉ tạo dựng vũ trụ từ hư vô, Thiên Chúa còn tạo dựng vũ trụ ex amore et propter amorem – bởi tình yêu và vì tình yêu. Và Thiên Chúa mời gọi chúng ta, là con người, được tham dự vào chính quyền năng sáng tạo của tình yêu thần linh ấy.
Chúng ta đã được ban tặng ân huệ là làm cho điều chưa hiện hữu được xuất hiện, là biến một tiềm năng thành một thực tại.
Dĩ nhiên, chúng ta không được ban cho quyền năng thần linh để tạo dựng từ hư vô, nhưng chúng ta được trao ban khả năng làm cho điều chưa từng hiện hữu được xuất hiện, khả năng biến tiềm năng thành hiện thực. Và ân huệ ấy đạt đến biểu hiện cao cả nhất, viên mãn nhất, trong các mối tương quan của chúng ta với tha nhân.
Trong Heart of the World, Hans Urs von Balthasar nói đến “hình ảnh rực sáng” mà Thiên Chúa dành cho mỗi người chúng ta – hình ảnh về con người thấm đẫm yêu thương mà Ngài đã dựng nên và mời gọi mỗi người trở thành. Balthasar thay lời cho tất cả chúng ta khi viết:
Ở đâu đó, có một hình ảnh rực sáng của tôi,
một hình ảnh về con người mà tôi đã có thể trở thành,
và về con người mà tôi vẫn còn (nhưng bằng cách nào?)
có khả năng trở nên.
Một trong những mục đích chính của “vở kịch thần linh” là cuộc sống trần thế này chính là để mỗi người chúng ta nỗ lực trở thành hình ảnh rực sáng mà Thiên Chúa có về mình – học cách yêu thương hết mức có thể – để chúng ta được tham dự trọn vẹn hơn vào sự sống và tình yêu của Thiên Chúa. Chúng ta lớn lên trong hình ảnh ấy прежде hết nhờ sự cộng tác với ân sủng Chúa đang hoạt động trong đời sống mình; nhưng Thiên Chúa cũng trao cho mỗi người chúng ta một ân huệ, đồng thời là một trách nhiệm sâu xa: giúp người khác lớn lên trong hình ảnh rực sáng mà Thiên Chúa có về họ, bằng cách yêu thương họ sao cho khơi dậy những tiềm năng mà Thiên Chúa đã đặt để nơi họ.
Để làm được điều đó, chúng ta cần nhìn người khác như Thiên Chúa nhìn họ – Thiên Chúa yêu thương họ và đã giữ gìn “hình ảnh được chữa lành và toàn vẹn” của họ từ muôn thuở. Chúng ta cần nhìn họ bằng ánh mắt của Đức Kitô, Đấng thấu suốt tận đáy lòng mỗi người, nhận ra và khẳng định điều thiện hảo cùng tiềm năng cho điều thiện trong tương lai mà Người thấy nơi đó. Trong một đoạn văn tuyệt đẹp của Heart of the World, Balthasar để cho chính Chúa Giêsu mô tả điều Người nhìn thấy trong tâm hồn mỗi con người:
Ta là Vua và là trung tâm của mọi con tim,
và điều sâu kín nhất, được gìn giữ cẩn mật nhất nơi mọi con tim,
đối với Ta đều như cuốn sách mở ra.
Các con chỉ thấy lớp vỏ bên ngoài
mà con người dùng để che giấu nhau.
Còn Ta, Ta nhìn vào linh hồn từ bên trong,
từ chính trung tâm mà họ mở ra trước Ta, không phòng vệ.
Và chính nơi sâu thẳm ấy,
khuôn mặt thật của họ được tìm thấy.
Ở đó, vàng ròng của họ lấp lánh;
ở đó, viên ngọc quý ẩn giấu.
Ở đó, Hình Ảnh và Họa Ảnh Thiên Chúa tỏa sáng,
những dấu ấn cao quý được in khắc nơi họ.
Dĩ nhiên, chúng ta không thể thấu suốt tâm hồn người khác sâu xa như Chúa Giêsu, nhưng chúng ta đã được ban cho khả năng nhận ra ít là một phần điều thiện và tiềm năng cho điều thiện nơi người khác – điều mà chính họ nhiều khi không thể nhận ra nơi mình. Khi chúng ta sử dụng khả năng ấy, và khi chúng ta khẳng định điều thiện cùng tiềm năng thiện hảo nơi một người, chúng ta có thể giúp điều thiện ấy được trỗi dậy và giúp họ biến nhiều tiềm năng tốt lành hơn thành hiện thực. Nhờ tình yêu của chúng ta, người khác có thể nhìn thấy rõ hơn con người mà họ có thể trở thành, con người mà họ được dựng nên để trở thành.
Như Balthasar nhận xét: “Nhiều người chỉ chờ có ai đó yêu thương mình để trở thành con người mà họ vẫn có thể là ngay từ ban đầu.” Khi chúng ta làm điều này cho tha nhân, chúng ta thực sự tham dự vào sự tiếp diễn của hành vi sáng tạo nguyên thủy của Thiên Chúa, khi Ngài nhìn vào mọi sự Ngài đã tạo dựng – kể cả chúng ta – và thấy rằng tất cả đều “rất tốt đẹp” (St 1,31).
Sau cùng, dĩ nhiên, chính nhờ Đức Kitô và trong Đức Kitô mà chúng ta sẽ được biến đổi hoàn toàn thành “hình ảnh được chữa lành và toàn vẹn” mà Thiên Chúa có về chúng ta, thành “hình ảnh rực sáng” của Ngài nơi chúng ta:
Con người tôi yếu đuối và tội lỗi…
được Đức Kitô mang lấy trong Thập Giá và cái chết của Người;
chính nơi biến cố ấy,
mọi sự đã được giải quyết và đặt lại phía sau.
Và con người thật của tôi –
con người được tin tưởng và hy vọng –
đang sống trong Người,
và từ Người mà đến với tôi.
Người đang đến với tôi,
Đấng trong Người tôi sẽ là điều tôi phải là
và điều tôi khao khát trở thành.
Tôi chưa là như thế,
nhưng hiện nay tôi sống trong niềm tin đầy hy vọng.
… Tương lai ấy chính là quê hương tôi.
Và trong khoảng “thời gian chờ đợi” ấy, Chúa Giêsu đã trao cho mỗi người chúng ta cơ hội giúp nhau tiến gần hơn một chút đến quê hương đích thực của mình, nhờ quyền năng sáng tạo của tình yêu.
